News / India India· Explainer
ਚੇਰੂਵਾਯਲ ਰਮਨ ਦੀ ਮੌਤ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ ਲਈ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਸੰਭਾਲਵਾਦੀ ਨੇ ਵਾਇਨਾਡ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਝੋਨੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ, ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Explainer by the Ebenezer News Explainer Desk. It explains our news report Rahul Gandhi, Priyanka Gandhi Vadra condole the death of Cheruvayal Raman and its source, The Hindu . Facts come only from those reports. Published 14 Oct 2026, 04:21 pm. Editorial policy .
Ebenezer News Explainer Desk Explainers are written from our published summary and its cited sources, then checked against them. 14 Oct 2026, 04:21 pm Updated 1h ago 4 min read India India
Share Save
Photo: sasint (Pixabay Content License) · Ebenezer News Explainer Desk
ਰਵਾਇਤੀ ਝੋਨੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਚੇਰੂਵਾਈਲ ਰਮਨ ਦਾ 14 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਵਾਡਰਾ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੋਗ ਮਨਾਇਆ, ਵਾਇਨਾਡ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।
ਇੱਕ ਬੀਜ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦਾ ਗੁਜ਼ਰਨਾ 14 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਚੇਰੂਵੈਲ ਰਮਨ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਉਹ 74 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ।
ਉਹ ਉਮਰ ਸਬੰਧੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਮੈਡੀਕਲ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਰਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਭਾਲਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ'ਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਝੋਨੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਵਾਇਨਾਡ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਰਮਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਪੀਡ਼੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਸੰਭਾਲ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਅਟੱਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਸੰਭਾਲਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ।
ਵਾਇਨਾਡ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਜੋ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਤਨ ਜੋ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੱਖਿਅਕਾਂ'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਿਲੱਖਣ ਗਿਆਨ ਗਾਇਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਪੀਡ਼੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਤੀਤ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਨਾ ਗੁੰਮ ਹੋਵੇ।
ਰਮਨ ਕਿਵੇਂ ਬੀਜ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਬਣ ਗਿਆ ਰਮਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਵਾਇਨਾਡ ਦੇ ਦੇਸੀ ਝੋਨੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਣ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ'ਤੇ ਮਾਣ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤੀ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਿਹਤਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦੇ।
ਉਸਨੇ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਮਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਲੂਕ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਆਣਾ, ਮਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਲੇਰ ਸੀ।
ਸੰਭਾਲ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਾਇਨਾਡ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ'ਤੇ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਗਲੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰਹੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸ ਨੇ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਬੀਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਾਇਨਾਡ ਵਿੱਚ ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਝੋਨੇ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੰਭਾਲ ਇਹ ਕਦਮ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੰਮ ਉਸ ਨਾਲ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਇੱਕ ਤਰਜੀਹ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਹ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਮ ਹੈ। ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੱਥ 14 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚੇਰੂਵਾਈਲ ਰਮਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੋਝੀਕੋਡ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਅਤੇ ਬੀਜ ਸੰਭਾਲਵਾਦੀ ਸਨ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਵਾਡਰਾ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ'ਤੇ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਇਨਾਡ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਝੋਨੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਦਿਵਾਸੀ ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। Read the news report this explainer is based on: Rahul Gandhi, Priyanka Gandhi Vadra condole the death of Cheruvayal Raman .
Source: Ebenezer News Explainer Desk · Ebenezer News Explainer Desk. Published 14 Oct 2026, 04:21 pm.
