कोझिकोडच्या चक्किट्टप्पारा पंचायतीत मानवी वसाहतींमध्ये वन्य प्राण्यांना प्रवेश करण्यापासून रोखण्यासाठी सौरऊर्जेवर लटकणारी कुंपण बसवण्यात येत आहे. स्थानिक पिके आणि मालमत्तेचे मोठे नुकसान करणाऱ्या हत्ती, रानडुक्कर आणि माकडांच्या वारंवार होणाऱ्या छाप्यांना आळा घालणे हा या प्रकल्पाचा उद्देश आहे.
संरक्षक कुंपण बसवणे
या कुंपणांच्या स्थापनेचे मैदानी काम चक्किट्टप्पाडा ग्रामपंचायतीमध्ये अधिकृतपणे सुरू झाले आहे.
हा प्रकल्प पूझीथोडे, चेम्पानोडा आणि अलंबरा यासह भागातील असुरक्षित भागांवर लक्ष केंद्रित करतो.
कामगारांनी जमिनीवरील तयारी सुरू केली आहे, ज्यात 5 किमीच्या मार्गावर कुंपण संरेखनात अडथळा आणणारी झाडे काढून टाकणे समाविष्ट आहे.
कुंपण खांबांच्या स्थापनेसाठी साइट तयार करण्यासाठी सध्या अर्थमूव्हिंग उपकरणांचा वापर केला जात आहे.
ही स्थापना हा वन्यजीवांना रोखण्यासाठी तयार केलेला एक भौतिक अडथळा आहे.
लटकत्या सौर कुंपणांचा वापर करून, विभागाचा उद्देश भूप्रदेशासाठी शाश्वत आणि प्रभावी असा एक प्रतिबंधक तयार करणे हा आहे.
का महत्वाचा आहे हा प्रकल्प
उपजीविकेसाठी शेतीवर अवलंबून असलेल्या स्थानिक समुदायांसाठी हा उपक्रम महत्त्वाचा आहे.
वन्य प्राणी वारंवार उंच जमिनीच्या भागातील उच्च उत्पन्न देणारी पिके नष्ट करत असल्याने शेतकऱ्यांनी भरीव नुकसानीची नोंद केली आहे.
- स्थानिक शेतकऱ्यांना पिकांचे मोठे नुकसान सहन करावे लागत आहे.
- मानवी सुरक्षिततेला असलेल्या धोक्यांबद्दल रहिवाशांना चिंता वाटते.
- शेती कर्जाच्या परतफेडीशी झुंज देत असलेले स्थायिक शेतकरी.
- त्यांच्या मालमत्तेचे आणि जमिनीचे संरक्षण शोधत असलेले समुदाय.
या छाप्यांमुळे आर्थिक संकट निर्माण झाले आहे, कारण अनेक शेतकऱ्यांनी त्यांच्या जमिनीत मोठी गुंतवणूक केली आहे.
शेतकरी संघटनांच्या म्हणण्यानुसार, वन्यजीवांमुळे झालेल्या नाशासाठी अनेक व्यक्ती अजूनही वाजवी नुकसानभरपाईची वाट पाहत आहेत.
अनेक शेतकरी सध्या शेती कर्ज फेडण्यासाठी धडपडत आहेत.
कृषी क्षेत्रातून मिळणारा महसूल घसरल्याने हे आणखी गुंतागुंतीचे होते, ज्यामुळे त्यांच्या उर्वरित पिकांचे संरक्षण ही आर्थिक जगण्याची बाब बनते.
आपण इथे कसे आलो
हा प्रकल्प डाव्या लोकशाही आघाडी सरकारच्या कार्यकाळात सुरू केलेल्या व्यापक वन विभागाच्या उपक्रमाचा एक भाग आहे.
हे पेरुवन्नमूझी, कुट्टियाडी आणि तामरासेरी पर्वतरांगांच्या अंदाजे 64 किमी वन सीमेवर पसरले आहे.
उरलुंगळ कामगार कंत्राटी सहकारी संस्थेने सुमारे एक वर्षापूर्वी चक्कित्तप्परा येथील कामाला सुरुवात केली होती.
मात्र, सुरुवातीला प्रगती मंदावली होती, ज्यामुळे स्थानिक रहिवासी आणि निवडून आलेल्या प्रतिनिधींनी त्यांच्या वसाहतींच्या सुरक्षिततेबाबत चिंता व्यक्त केली.
या डोंगराळ प्रदेशांमध्ये वन्यजीवांची घुसखोरी ही वारंवार उद्भवणारी समस्या राहिली आहे.
जनावरांनी पिकांचे नुकसान केल्याच्या आणि जंगल सीमेजवळ राहणाऱ्या लोकांच्या जीवाला धोका निर्माण केल्याच्या वारंवार आलेल्या बातम्यांनंतर हे कुंपण लावण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
पुढे काय होते
असुरक्षित वन सीमा सुरक्षित करण्यासाठी हा प्रकल्प जिल्ह्यातील अनेक पंचायतींमध्ये विस्तारत राहील.
दीर्घकालीन परिणामकारकता सुनिश्चित करण्यासाठी विद्यमान संरचनांच्या देखभालीवर देखील अधिकारी लक्ष केंद्रित करत आहेत.
- चक्किट्टप्पारा पंचायतीत 18 कि. मी. कुंपण स्थापनेचे काम पूर्ण करणे.
- कुट्ट्याडी आणि थामरसेरी पर्वतरांगांमध्ये कुंपणाच्या कामाचा विस्तार.
- 27 कि. मी. लांबीच्या विद्यमान वीज कुंपणाची देखभाल सुरू आहे.
- प्रभावित शेतकऱ्यांसाठी नुकसानभरपाईच्या दाव्यांचे संभाव्य मूल्यांकन.
भविष्यातील प्रयत्नांमध्ये पाठिंब्याची मागणी करणाऱ्या अतिरिक्त पंचायतींमध्ये संरक्षक उपाययोजनांना बळकटी देणे समाविष्ट असू शकते.
स्थापित वीज कुंपणांचे योग्य कार्य सुनिश्चित करण्यासाठी या भागांवर देखरेख सुरू ठेवण्याची वन विभागाची योजना आहे.
प्रमुख तथ्ये एका नजरेत
- या प्रकल्पात सुमारे 64 किमीच्या असुरक्षित वन सीमांचा समावेश आहे.
- चक्किट्टप्पारामध्ये अंदाजे 18 किमीचे कुंपण लावले जात आहे.
- चक्किट्टप्पारा कुंपण प्रकल्पाचा खर्च ₹2.72 कोटी आहे.
- कुट्टियाडी पर्वतरांगेत 17.5 किमीसाठी कुंपणकाम करण्याचे नियोजन आहे.
- तामरासेरी पर्वतरांगांसाठी सुमारे 12 किमी कुंपण लावण्याची योजना आहे.
- अतिरिक्त 16 किमीचा निधी कृषी विभागाकडून दिला जातो.
हा उपक्रम वन्यजीव संवर्धनाचा आणि मानवी वसाहतींच्या संरक्षणाचा समतोल साधण्याचा एक महत्त्वपूर्ण प्रयत्न आहे.
असुरक्षित भागांवर लक्ष केंद्रित करून, या डोंगराळ प्रदेशातील प्राण्यांच्या घुसखोरीची वारंवारता कमी करण्याचे उद्दिष्ट अधिकाऱ्यांचे आहे.
Read the news report this explainer is based on: Wild animal menace: solar-powered hanging fences to be set up around vulnerable areas in Chakkittappara panchayat in Keralam’s Kozhikode.
Source: Ebenezer News Explainer Desk · Ebenezer News Explainer Desk. Published 17 Oct 2026, 12:45 am.
