कोझिकोडमध्ये पोलिसांनी सहा टोल नाक्यावरील कर्मचाऱ्यांवर पैसे गोळा करण्यासाठी खाजगी क्यू. आर. कोडचा वापर करून ₹7 लाखांपेक्षा जास्त रक्कम चोरल्याबद्दल गुन्हा दाखल केला आहे. ही घटना फास्टॅग नसलेल्या वाहनांसाठी मॅन्युअल टोल वसुली प्रक्रियेतील असुरक्षितता अधोरेखित करते.
टोल नाक्याचा घोटाळा
कोझिकोड शहरातील टोल नाक्यातील सहा कर्मचाऱ्यांविरोधात पंतीरांकावू पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला आहे.
आरोपींनी वाहनचालकांना खाजगी क्यू. आर. कोड दाखवून टोल भरणा त्यांच्या वैयक्तिक बँक खात्यांकडे वळवल्याचा आरोप आहे.
पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, कर्मचाऱ्यांनी फास्टॅगशिवाय प्लाझामधून जाणाऱ्या वाहनांना विशेषतः लक्ष्य केले.
यामुळे त्यांना अधिकृत टोल वसुली प्रणालीला टाळता आले आणि थेट वाहनचालकांकडून पैसे गोळा करता आले.
वाहन मालकांवर परिणाम
या घटनेचा टोल वसुली प्रणालीच्या अखंडतेवर परिणाम होतो आणि त्याचा परिणाम अनेक रस्ते वापरकर्त्यांवर होऊ शकतो.
जे फास्टॅग वापरत नाहीत ते टोल नाक्यावरील अशा फसव्या पद्धतींना विशेषतः बळी पडतात.
- जे वाहनचालक टोल भरण्यासाठी फास्टॅग वापरत नाहीत.
- हाताने गोळा करण्याच्या पद्धतींवर अवलंबून असलेले टोल प्लाझा ऑपरेटर.
- टोल महसूल व्यवस्थापित करण्यासाठी जबाबदार वित्तीय प्रणाली.
- सार्वजनिक सुविधांमध्ये डिजिटल पेमेंट पद्धतींवर सार्वजनिक विश्वास.
या प्रकारच्या घटना महत्त्वाच्या असतात कारण त्या महामार्ग प्रवास कार्यक्षम करण्यासाठी तयार केलेल्या स्वयंचलित प्रणालींना कमकुवत करतात.
जेव्हा कर्मचारी पेमेंट चॅनेल्समध्ये फेरफार करतात, तेव्हा यामुळे ऑपरेटरचे आर्थिक नुकसान होते आणि ड्रायव्हर्ससाठी संभाव्य गोंधळ होतो.
कशी झाली फसवणूक
कर्मचाऱ्यांनी नोकरी सोडल्यानंतर ही कथित फसवणूक उघडकीस आली.
टोल नाक्याच्या व्यवस्थापकाने खात्यांची तपासणी केली आणि त्यानंतर पोलिसांकडे तक्रार दाखल केली.
आरोपी व्यक्तींपैकी पाच जण कथितपणे त्यांच्या कराराचा कालावधी संपल्यानंतर त्यांच्या मूळ राज्यात परतले.
बिबिन राजपूत या एका व्यक्तीला अधिकाऱ्यांनी पोलिसांच्या ताब्यात घेतले.
उमाशंकर, मोंटी राजपूत, हरिमोहन, शिम, नवीनसिंह भदौरिया, बिबिन राजपूत अशी आरोपींची नावे आहेत.
या सर्व व्यक्ती उत्तर प्रदेशचे मूळ रहिवासी आहेत.
मोठ्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांमध्ये कंत्राटी कालावधीत कर्मचार्यांना नियुक्त करणे सामान्य आहे.
जेव्हा हे करार संपतात, तेव्हा कर्मचारी अनेकदा त्यांच्या मूळ राज्यात परततात, ज्यामुळे कायदेशीर तपासणी गुंतागुंतीची होऊ शकते.
पुढे काय होते
उर्वरित आरोपींना कोझिकोड येथे सविस्तर चौकशीसाठी आणण्यासाठी पोलिसांनी पावले उचलली आहेत.
गैरव्यवहार केलेल्या निधीची संपूर्ण व्याप्ती निश्चित करण्यासाठी अधिकारी सध्या काम करत आहेत.
- पोलिस कथित गैरव्यवहार केलेल्या एकूण रकमेचा तपास सुरू ठेवतील, जी सध्याच्या अंदाजापेक्षा जास्त असू शकते.
- खाजगी क्यू. आर. कोडद्वारे गोळा केलेल्या पैशाचा शोध घेण्यासाठी अधिकारी काम करतील.
- तपासक उर्वरित पाच आरोपींना त्यांच्या मूळ राज्यातून कोझिकोड येथे चौकशीसाठी आणू शकतात.
उपनिरीक्षक एन. राजकुमार हे सध्या तपासाचे नेतृत्व करत आहेत.
प्रकरण जसजसे पुढे जाईल तसतसे, वळवण्यात आलेल्या एकूण रकमेची पुष्टी करण्यासाठी पोलिस आर्थिक नोंदी आणि बँक स्टेटमेंटचे पुनरावलोकन करतील.
प्रमुख तथ्ये एका नजरेत
- 7 लाखांहून अधिक रक्कम कर्मचाऱ्यांनी गैरव्यवहार केल्याचा आरोप आहे.
- कोझिकोड येथील पंतीरांकावू पोलिसांनी हा गुन्हा दाखल केला होता.
- या प्रकरणात सहा कर्मचाऱ्यांची नावे आहेत, हे सर्व मूळचे उत्तर प्रदेशचे आहेत.
- या फसवणुकीत टोल भरणा गोळा करण्यासाठी खाजगी क्यू. आर. कोड प्रदर्शित करणे समाविष्ट होते.
- एक आरोपी पोलीस कोठडीत आहे तर पाच जण राज्य सोडून गेले आहेत.
हे प्रकरण डिजिटल देयक प्रणालींचे लेखापरीक्षण करण्याच्या महत्त्वाची आठवण करून देते.
जेव्हा कर्मचारी संकलनाच्या थेट संपर्कात असतात तेव्हा व्यवस्थापनाद्वारे नियमित तपासणी हा विसंगती शोधण्याचा एकमेव मार्ग असतो.
Read the news report this explainer is based on: QR code fraud: police register case against six toll plaza employees in Kozhikode.
Source: Ebenezer News Explainer Desk · Ebenezer News Explainer Desk. Published 18 Oct 2026, 12:40 pm.
